Zanieczyszczenie światłem

Zanieczyszczenie światłem być może nie jest najbardziej znaczącym i powszechnie znanym problemem ekologicznym. Jednak nie oznacza to, że jest to problem mający znikomy wpływ na nasze życie.

Czym jest zanieczyszczenie światłem?

Postępująca urbanizacja i rozwój cywilizacyjny sprawia, że coraz trudniej znaleźć obszar, z którego można podziwiać ciemne niebo. Zwłaszcza w dużych miejskich aglomeracjach, nocne niebo oświetlone jest przez siedziby, ludzkie, drogi lub lotniska. Zanieczyszczenie światłem to nadmiar sztucznego światła w środowisku, który sprawia, że gwieździste niebo to coraz rzadziej spotykany widok, a część populacji nigdy nie widziała Drogi Mlecznej na niebie na własne oczy.

W dużych miastach występuje zjawisko nazywane smogiem świetlnym. Jest on szczególnie nasilony przy zastosowaniu niewłaściwego oświetlenia zewnętrznego. Kiedy światło kierowane jest ku górze (horyzontalnie i wyżej), jest rozpraszane przez aerozole, takie jak chmury, mgła lub drobne substancje cząsteczkowe zanieczyszczające powietrze. To rozproszenie tworzy łunę świetlną nocnego nieba, czyli inaczej smog świetlny, która może być widoczna z bardzo dużej odległości. Oprócz tego światło emitowane w niebo jest zwyczajnie marnowane i powoduje niepotrzebne zużycie energii. 

Gigantyczna łuna nad Wrocławiem pochodząca ze szklarni w Siechnicach 

Problemy z zanieczyszczeniem światłem

Oczywistym problemem powodowanym przez zanieczyszczenie światłem jest utrudnienie obserwacji astronomicznych. W okolicach dużych miast coraz trudniej jest dostrzec obiekty występujące na nocnym niebie, nawet przez profesjonalne teleskopy. Dlatego obserwatoria astronomiczne budowane są w bardzo odludnych miejscach, na przykład na pustyniach lub w wysokich górach. Obecnie najlepsze lokalizacje do przeprowadzania obserwacji nieba to pustynia Atacama w Chile oraz Wyspy Kanaryjskie i Hawaje, gdzie instytucje badawcze położone są na szczytach łańcuchów wulkanicznych wzniesień.

Jednak zanieczyszczenie światłem ma także bardzo negatywny wpływ na środowisko przyrodnicze. Nadmierne sztuczne oświetlenie zaburza cykl okołodobowy zwierząt, żerowanie, rozmnażanie lub migracje. Przykładowo, ptaki mogą być zdezorientowane jasnym światłem, a małym zwierzętom będzie trudniej ukryć się przed drapieżnikami. Zaobserwowano natomiast zmianę aktywności u nietoperzy.

Sztuczne oświetlenie może powodować również problemy zdrowotne u człowieka. Światło, które wpada w nocy przez okna sypialni zaburza produkcję melatoniny, czyli hormonu snu. Eksperci wiążą również krótszy czas całkowitej ciemności z zaburzeniami produkcji innych hormonów oraz niektórymi chorobami cywilizacyjnymi.

Jak ograniczyć zanieczyszczenie światłem?

Już w latach 80. rozpoczęto starania o zachowanie możliwie dużych obszarów niezanieczyszczonych przez sztuczne oświetlenie. Doprowadzily ono do powstania Międzynarodowego Stowarzyszenia na rzecz Ciemnego Nieba (International Dark-Sky Association). Zajmuje się ono między innymi tworzeniem tzw. parków ciemnego nieba, czyli rezerwatów przyrody o wyjątkowo niskim poziomie sztucznego zaświetlenia. W Polsce istnieją dwa takie parki: Izerski Park Ciemnego Nieba oraz Park Gwiezdnego Nieba “Bieszczady”. 

Zaleca się również stosowanie odpowiedniego oświetlenia zewnętrznego, czyli takiego, gdzie światło skierowane jest ku dołowi. Duże znaczenie ma także barwa światła – światło ciepłe, czyli żółte lub bursztynowe jest zdecydowanie korzystniejsze niż białe lub niebieskie. 

Jeśli chcesz przyczynić się do zapobiegania zanieczyszczeniu światłem, zachęcamy do wzięcia udziału w programie Globe at Night. Jest to międzynarodowa mająca na celu zwiększenie w społeczeństwie świadomości wpływu zanieczyszczenia światłem poprzez zachęcanie do wykonywania pomiarów i zgłaszania swoich obserwacji jasności ciemnego nieba. O szczegółach dowiecie się na www.globeatnight.org

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Google

Komentujesz korzystając z konta Google. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj /  Zmień )

Połączenie z %s

%d blogerów lubi to: