Kosmiczne śmieci

Wizualizacja przedstawiająca ilość kosmicznych śmieci znajdujących się na różnych orbitach okołoziemskich (ESA)

Zanieczyszczenie produkowanymi przez człowieka odpadami zwykle utożsamiane jest wyłącznie ze środowiskiem na powierzchni naszej planety. Jednak okazuje się, że człowiek pozostawia po sobie ślad również w kosmosie w postaci tzw. kosmicznych śmieci, które stają się coraz większym problemem.

Czym są kosmiczne śmieci?

Od momentu wystrzelenia w przestrzeń kosmiczną pierwszego sztucznego satelity, czyli rosyjskiego Sputnika, na orbitę okołoziemską trafia coraz więcej urządzeń różnego przeznaczenia. Jednak obecnie przeważająca część tejże aparatury jest już nieużywana. Porzucone satelity, zużyte rakiety i zapomniane kawałki niedziałających już przyrządów tworzą krążące w przestrzeni zbiorowisko kosmicznych śmieci. Jest ich tak wiele, że mogą zagrozić całej naszej działalności w przestrzeni kosmicznej.

Europejska Agencja Kosmiczna szacuje, że w przestrzeni kosmicznej krąży:

  • 5 400 obiektów o średnicy powyżej 1 m
  • 34 000 obiektów o średnicy powyżej 10 cm
  • 900 000 obiektów o średnicy powyżej 1 cm
  • 130 000 000 obiektów o średnicy powyżej 1 mm

Spośród tych wszystkich obiektów tylko 2000 to czynne satelity.

Aby lepiej wyobrazić sobie skalę problemu polecamy animację przygotowaną przez Europejską Agencję Kosmiczną.

Potencjalne zagrożenia

Duża ilość kosmicznych odpadów powoduje zwiększenie ryzyka kolizji, do których może dojść na orbicie naszej planety. Nawet najmniejsze obiekty stanowią potencjalne niebezpieczeństwo, ponieważ poruszając się z prędkością kilku kilometrów na sekundę są niczym pociski, które mogą poważnie uszkodzić czynne satelity, od których zależne są powszechnie wykorzystywane systemy GPS oraz mapy i łączność satelitarna.

Najpoważniejszym do tej pory przypadkiem zderzenia się dwóch obiektów na orbicie była kolizja nieaktywnego 960-kilogramowego rosyjskiego satelity Kosmos 2251 oraz wciąż funkcjonującego 560-kilogramowego telekomunikacyjnego satelity Iridium 33, która miała miejsce 10 lutego 2009. Obiekty uległy poważnym uszkodzeniom i wytworzyły sporą, niebezpieczną chmurę krążących odpadków.

Kosmiczne śmieci stanowią także zagrożenie dla astronautów przebywających na Międzynarodowej Stacji Kosmicznej, a większe z nich po utraceniu stabilnej orbity mogą uderzyć w powierzchnię naszej planety, jeśli nie spalą się całkowicie wchodząc w ziemską atmosferę. 

Warto zaznaczyć, że im więcej obiektów krąży po orbicie, tym większe jest ryzyko zderzenia, a wzrastająca w wyniku kolizji liczba drobnych odłamków jeszcze bardziej zwiększa to niebezpieczeństwo. Jeśli nie uda nam się rozwiązać problemu kosmicznych śmieci, możemy dojść do punktu, w którym nie będziemy w stanie wystrzeliwać nowych satelitów albo stanie się to zbyt ryzykowne oraz dużo bardziej kosztowne.

W jaki sposób oczyścić orbitę wokół Ziemi?

Naukowcy wciąż pracują nad nowymi rozwiązaniami, które mogłyby zmniejszyć problem kosmicznych śmieci. Jednym z nich jest monitorowanie kosmicznych odpadków poprzez radary i teleskopy. Zebrane w ten sposób dane posłużyły do stworzenia wyżej wspomnianej animacji. 

Aby wyeliminować zagrożenie można też przeprowadzić proces zmiany orbity, po której krąży satelita, na taką, gdzie nie znajdują się ważne, wciąż wykorzystywane obiekty (tzw. kosmiczne cmentarzysko), lub proces deorbitacji, czyli sprowadzenia satelity z powrotem na powierzchnię Ziemi. Deorbitację kosmicznych odpadów zwykle przeprowadza się nad Pacyfikiem, gdzie albo uderzają one w powierzchnię oceanu, albo całkowicie spalają się w atmosferze. 

Europejska Agencja Kosmiczna poinformowała także, że w 2025 roku ruszy z programem sprzątania orbity z zostawionych po sobie śmieci. W ramach programu Clean Space zostanie wystrzelony testowy satelita, który ma ściągnąć z orbity człon rakiety, który pozostał tam po jednej z poprzednich misji. Obecnie również wszystkie nowe satelity tej agencji muszą być wyposażone w systemy służące deorbitacji lub pozwalające odlecieć na kosmiczne cmentarzysko po zakończeniu misji. 

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Google

Komentujesz korzystając z konta Google. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj /  Zmień )

Połączenie z %s

%d blogerów lubi to: